Henryk Bereska
Na obszarze popularyzacji literatury polskiej w NRD nie mniejszą rolę niż działający na tym obszarze w Niemczech Zachodnich Karl Dedecius odegrał urodzony 17 maja 1926 roku w Katowicach – Szopienicach na Górnym Śląsku tłumacz literatury, poeta i aforysta Henryk Bereska. Po ukończeniu nauki w szkole administracji, po której odbył przeszkolenie szybownicze i lotnicze w Fuerstenbruck, Henryk Bereska trafił na krótko do niewoli amerykańskiej.
Przez krótki czas pracował jako robotnik stoczniowy w Bremie, a następnie jako pracownik rolny na terenie Łużyc. Po zdanej w roku 1948 maturze w berlińskim studium przygotowawczym studiował w latach 1948 – 1952 germanistykę i slawistykę na Uniwersytecie im. Humboldta w Berlinie. W latach 1953- 1952 pracował jako lektor języka polskiego we wschodnio-berlińskim wydawnictwie Aufbauverlag, gdzie redagował m.in. Dzieła Bolesława Prusa i Stefana Żeromskiego. Od roku 1955 pracuje jako wolny tłumacz i wydawca literatury polskiej okresu od renesansu do współczesności.
Do jego własnych utworów należy dziesięć tomików wierszy i aforyzmów, które ukazały się w Niemczech, Polsce i Bułgarii. Jego szeroka działalność na obszarze literatury obejmuje liczne wieczory literackie, wykłady i seminaria. Od roku 1989 Henryk Bereska prowadzi spotkania polskich autorów m.in. „Na Parowcu poetów”. W roku 1995 i 1996 poświęca się współpracy z młodymi polskimi autorami, a od roku 1992 jest członkiem Zarządu PEN Klubu.
W uznaniu swych zasług Henryk Bereska otrzymał liczne odznaczenia i nagrody, m.in. ;1967 Nagroda za tłumaczenia Związku Autorów ZAIKS, 1970 Medal Zasługi Ministra Kultury PRL, 1971 Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta, 1980 Medal im,; Jablonowskiego od Societe Jablonowiana, 1987 Nagroda Literacka Societe Europeeen de Cultur Warszawa, 1990 Nagroda Literacka Fundacji Kultury Polskiej, 1994 Nagroda dla Tłumaczy PEN – Klubu Polskiego w Warszawie, 1996 Śląska Nagroda Kulturalna Dolnej Saksonii, 1997 Nagroda Kulturalne Brandenburgii, 1998 Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, 2000 Nagroda im Hansa Sahla. (Polski Berlin opr. Andrzej Stach)
W Polskiej Kafejce Językowej ( 25 września o godz, 19.00) będziemy rozmawiać o Henryku Beresce – wybitnym tłumaczu literatury polskiej na niemiecki, poeta i aforysta. Z tej okazji Ela, Ewa i ja wybrałyśmy się do Kolbergu śladami pisarza, który tam mieszkał i został pochowany na miejskim cmentarzu. Wizyta w domu pisarza to zawsze podróż w czasie, gdzie przedmioty codziennego użytku pozwalają lepiej zrozumieć proces twórczy. Udostępniono nam zwiedzanie wnętrza drewnianego domku, w którym zachowało się autentyczny układ pomieszczeń i mebli, dzięki czemu można było poczuć atmosferę życia pisarza. Z naszymi wrażeniami z wycieczki i innych wydarzeniach związanymi z twórczością genialnego tłumacza literatury polskiej porozmawiamy w najbliższy piątek w Sprach Cafe Polnisch.
Polska historia emigracyjne jest pełna wybitnych osobistości, których dokonania ukształtowały naukę, kulturę, a także polską literaturę na świecie. Zasłużyli sobie na nasze wspomnienie, stanowili bowiem symbol historii, kultury i tożsamości narodowej. 25 września w Polskiej Kafejce Językowej MY TRZY (Ela, Ewa i ja) przywróciłyśmy pamięć o znanym Polaku emigracyjnym Henryku Beresce z okazji setnej rocznicy urodzin - tłumacza literatury polskiej, pisarza, poetę i aforystę. Na język niemiecki przetłumaczył niemal wszystkie gatunki literackie oraz epoki począwszy od Kochanowskiego, Mickiewicza po Iwaszkiewicza, Brandysa, Wyspiańskiego, Witkacego, Norwida, Herberta, Różewicza i Olgę Tokarczuk. Pozostał w pamięci potomnych, na spotkaniu obecne były osoby, które w różnym stopniu znały Henryka Bereske, Czytane były jego utwory, aforyzmy po niemiecku przez Niemców oraz po polsku przez Polaków. Były to piękne wspomnienia o wybitnym, niezwykle skromnym człowieku, który unikał patosu, wielkich gestów i rzadko zabiegał o stawianie siebie na pierwszym planie. Swoją profesję traktował, jak misję pośrednika, a nie pole do budowania własnego ego. Henryk Bereska pokazał wielką klasę jako człowiek, który całe swoje życie podporządkował łączeniu ludzi poprzez słowo. Stał się jednym z najważniejszych architektów polsko – niemieckiego porozumienia literackiego w XX wieku.
