Z perspektywy Doroty Leszczyńskiej
W dniach 8-10 września 2026 roku, u stop góry Śnieżki, w regionie, gdzie spotykają się granice Polski, Czech i Niemiec odbyło się 35. Forum Ekonomiczne w Karpaczu. Wydarzenie to jest największym i najważniejszym spotkaniem gospodarczo-politycznym w Europie Środkowo-Wschodniej, regionie, który próbuje połączyć tradycje własnego tradycyjnego przemysłu z innowacjami współczesnego świata. Głównym partnerem był Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. Wśród partnerów byli także: Miasto Karpacz jako Miasto Gospodarz, Miasto Wrocław i Port Lotniczy Wrocław.
Organizatorem Forum była Fundacja Instytut Studiów Wschodnich z Warszawy, którego partnerem medialnym jest Magazyn Polonia, Kwartalnik Polaków w Niemczech.
Mottem przewodnim 35-tej edycji było „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian” a liczba uczestników osiągnęła ponad 6500 osób.
Debaty koncentrowały się na skomplikowanej sytuacji geopolitycznej, transformacji energetycznej, rozwoju sztucznej inteligencji oraz konieczności budowania odporności gospodarek europejskich na kryzysy zewnętrzne
Podczas trzech dni obrad w Hotelu Gołębiewski w Karpaczu zorganizowano ponad 500 wydarzeń, paneli i sesji plenarnych. Forum otworzyła prezentacja flagowego raportu nauka-biznes przygotowanego przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie. Raport analizował stan gospodarczy Polski i regionu Central and Eastern Europe wskazując m.in. na wyzwania demograficzne, tempo cyfryzacji oraz konkurencyjność na rynku europejskim.
Ze względu na niemożliwość brania udziału we wszystkich dyskusjach panelowych musimy tutaj polegać na danych wziętych z programu oraz z publikacji o Forum Ekonomicznym.
Ważnymi tematami poruszanymi na forum było: Bezpieczeństwo i Geopolityka, którego kluczowym punktem były dyskusje z udziałem przedstawicieli rządów i sił zbrojnych dotyczące przyszłości NATO, bezpieczeństwo militarne Polski oraz dalsze wsparcie oraz odbudowa Ukrainy. Zagadnienia bezpieczeństwa i geopolityki skupiały się na kilku obszarach: Wschodnia Flanka NATO i Odporność Regionu. Rola Europy Środkowo-Wschodniej: W obliczu trwającej wojny w Ukrainie oraz napięć geopolitycznych akcentowano znaczenie państw granicznych, w tym Polski, dla stabilności całego kontynentu. W tym zakresie poruszano następujące tematy:
-
Ochrona infrastruktury krytycznej, czyli ochrona systemów, urządzeń czy obiektów niezbędnych do minimalnego funkcjonowania państwa i gospodarki służących też do zapewnienia bezpieczeństwa obywatelom. Następnie były dyskutowane wyzwania związane z logistyka wojskowa oraz łącznością na wschodniej granicy Unii Europejskiej.
-
Bezpieczeństwo Kosmiczne i Łączność Satelitarna, które stanowią obecnie fundamenty nowoczesnej obronności państwa i ochrony infrastruktury krytycznej.
-
Istotnym punktem obrad był też udział Polski w programie bezpiecznej komunikacji satelitarnej IRIS², europejskim systemie łączności satelitarnej, który ma zapewnić bezpieczna i niezależna łączność dla rządów oraz szybki internat dla obywateli i firm w całej Unii Europejskiej
-
Na forum omawiającym Narodowy System Informacji Satelitarnej (NSIS) zarządzany przez Polsa (Polska Agencje Kosmiczna) będący polska, bezpłatna platforma służąca do odbioru, przechowywania, przetwarzania i udostępniania danych satelitarnych oraz opartych na nich produktów analitycznych odbyła się dyskusja nad wykorzystaniem danych satelitarnych i infrastruktury kosmicznej do monitorowania zagrożeń geopolitycznych i środowiskowych.
Cieszące się ogromnym zainteresowaniem Forum AI, dotyczyło zagadnień rozwoju sztucznej inteligencji, jej odpowiedzialnego wdrażania w przemyśle i usługach oraz szans i zagrożeń dla rynku pracy, zwracano uwagę zarówno na potencjał sztucznej inteligencji w wykrywaniu zagrożeń, jak i na wyzwania prawne oraz etyczne wynikające z jej stosowania, np. błędy algorytmiczne.
W trakcie Forum Cyber bezpieczeństwa i Cyfryzacji zajmującego się ochrona infrastruktury krytycznej, odpieraniem cyberataków i cyfrowa transformacja sektorów publicznego i prywatnego, eksperci wskazywali na rosnącą liczbę ataków cyfrowych na kluczowe sektory gospodarki i bankowości.
Na Forum Regionów zajmowano się rozwojem samorządności, współpraca transgraniczna, rola regionów i małych firm oraz przyciąganie inwestycji zagranicznych. Omówiono finanse samorządów, inwestycje lokalne, wyzwania transportowe oraz przedstawiono Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego.
Nie zabrakło tez rozmów o roli ewentualnych inwestorów z Azji w obliczu inwestycji i konkurencyjność europejskiego przemysłu, skalowanie i finansowanie start’ upów, skalowalność polskiego biznesu.
Zwrócono tez uwagę na zmiany demograficzne (m.in. prognozy dotyczące spadku liczby ludności), rynek pracy, edukacja oraz budowanie stabilnego społeczeństwa w okresie przemian. Wpływ wskaźników demograficznych na przyszłe systemy emerytalne, rynek pracy oraz konieczność dostosowania polityki państwa.
Na forum Transformacja Energetyczna i Klimat: Rozmawiano o kosztach przechodzenia na odnawialne źródła energii (OZE), rozwoju energetyki jądrowej oraz bezpieczeństwie surowcowym i i stabilności dostaw energii dla przemysłu. Jak również o tym jak budować optymalny ekosystem wsparcia dla młodych firm, finansować innowacje i wykorzystywać kapitał. Poruszany był też temat roli rad nadzorczych w firmach rodzinnych i korporacjach w kontekście budowania nowoczesnego governance czyli zasad, procesów i struktur zarządzania organizacja lub państwem.
Relacje międzynarodowe, bezpieczeństwo energetyczne, odbudowa Ukrainy oraz rola Europy Środkowo-Wschodniej na flance NATO były też ważnym wątkiem debatowanym na forum. W panelach geopolitycznych analizowano zmiany w globalnym układzie sił, relacje transatlantyckie oraz procesy integracyjne jak i perspektywy rozszerzenia Unii Europejskiej o nowe państwa.
Podczas uroczystych gal przyznano coroczne prestiżowe wyróżnienia: laureatem w kategorii Firma Roku została: Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) – za kluczowy wkład w budowanie odporności obronnej i rozwój krajowego przemysłu. A jako organizacje pozarządową nagrodzono: Fundacje Cancer Fighters – za działalność na rzecz wsparcia osób zmagających się z chorobami nowotworowymi.
Magazyn Polonia, Kwartalnik Polaków w Niemczech jest partnerem medialnym Forum Ekonomicznego w Karpaczu i podczas każdej edycji tego wydarzenia regularnie odbywa się Polonijne Forum Ekonomiczne. W związku z tym należy wspomnieć o uczestnikach reprezentujących Polonie na świecie, którzy wzięli udział w panelach.
W panelu „Europa środkowa oczami mniejszości narodowych różnych państw Europy” wzięli udział:
– Alexander Zając – przewodniczący Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech, działacz polonijny z Berlina
– Andrzej Suchanek – przewodniczący Rady Przedstawicieli Kongresu Polaków w Republice Czeskiej, członek Prezydium Rady Polonii Świata
– Liudmyla Kryva – historyczka, współpracowniczka Zaporoskiego Uniwersytetu Narodowego, ekspertka ds. współpracy międzynarodowej
– Dániel Deme – redaktor naczelny portali Hungary Today i Ungarn Heute
– Ottó Csampai – dyrektor Centrum Pielgrzymkowego im. Jánosa Esterházyego w Dolnych Obdokovcach
– Emese Csörgő – prawniczka, studentka Akademii Esterházyego, przedstawicielka młodego pokolenia węgierskiej społeczności na Słowacji
Panel poprowadził Jarosław Narkiewicz – poseł na Sejm Republiki Litewskiej, przewodniczący Komisji Administracji Państwowej i Samorządów, przewodniczący Rady Polonii Świata, były minister transportu i komunikacji Litwy.
Jednym z wątków tej dyskusji było jak dalece mniejszości narodowe mogą mieć wpływ na życie publiczne kraju zamieszkania nie pozbywając się swojej tożsamości? Dokładny przebieg tego posiedzenia opisuje 12. września Krystyna Koziewicz na http://blog-polonia.pl/panel-polonijny-na-forum-ekonomicznym-w-karpaczu/
Tematem migrantów zajmowała się pochodząca z Polski Katarina Niewiedział (pełnomocniczka Senatu Berlina ds. Partycypacji, Integracji i Migracji) biorąc udział w panelach i dyskusjach poświęconych tematowi migracji, integracji oraz roli imigrantów w rozwoju miast i gospodarki stwierdziła, że w stolicy Niemiec duża migracja pozwoliła skutecznie odmłodzić miasto a młodzi przybysze są motorem napędowym dla nauki i biznesu.
Natomiast w panelu „Polonia 3.0 – od emigrantów do liderów. Jak polscy profesjonaliści budują wizerunek Polski na świecie” zwrócono zmianę w myśleniu o polskich migrantach ich przejścia od emigracji zarobkowej do nowoczesnego lidera opinii i biznesu. Znaczenie doświadczenia i kapitału Polaków żyjących za granicą daje im szanse na partnerów do inwestycji w Polsce oraz do ekspansji polskich firm na rynki zagraniczne. Budowanie platform współpracy pomiędzy sektorem prywatnym i publicznym w Polsce a zagranicznym środowiskiem eksperckim.
Reasumując: wykorzystanie potencjału żyjących poza granicami Polaków stanowi strategiczny obszar dla gospodarki kraju zamieszkania oraz gospodarki polskiej, polityki na bazie i arenie politycznej a zainagurowane w roku 1992 roku jako mała konferencja, Forum Ekonomiczne, stało się corocznym spotkaniem elit wywodzących się z gospodarki i polityki. Od lat padają na Forum ważne deklaracje dotyczące polityki gospodarczej omawiane potem przez ekspertów.
